Περιφερειακός Σύμβουλος Κεντρικής Μακεδονίας - Υποψήφιος Αντιπεριφερειάρχης Ημαθίας

Παρασκευή 21 Δεκεμβρίου 2012

Το πρόγραμμα τουριστικής προβολής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας


Η τουριστική ανάπτυξη και προβολή της περιφέρειας, όπως και κάθε σχεδιασμός, δεν μπορεί να γίνεται με πρόχειρες και γραφειοκρατικού χαρακτήρα προσεγγίσεις.
Αν θέλουμε να συζητήσουμε πραγματικά και σε βάθος για την τουριστική ανάπτυξη της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας θα έπρεπε να προηγηθεί διαβούλευση με όλους τους επαγγελματικούς, επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς και με ειδικούς που θα μας ενημερώσουν για τις σύγχρονες τάσεις.
Το σχέδιο προβολής που προτείνετε, επαναλαμβάνει για πολλοστή φορά τα ίδια και τα ίδια. Ακολουθεί την πεπατημένη των τουριστικών εκθέσεων στο εξωτερικό, των διαφημιστικών καταχωρήσεων, των φυλλαδίων κτλ. Αγνοεί εναλλακτικούς τρόπους προβολής πιο βιωματικούς, και σύγχρονα μέσα όπως το διαδίκτυο.
Δεν αξιοποιεί τον ιστορικό χώρο (Όλυμπος, Δίον, Βεργίνα, Πέλλα, Θεσσαλονίκη) και  τις ιστορικές φυσιογνωμίες της περιοχής, ώστε να είναι αυτό το διακριτό της στίγμα που να την καθιστά προορισμό για συγκεκριμένες κατηγορίες τουριστών. Αυτό που πρέπει να επιδιώξουμε δεν είναι η επαφή με πρακτορεία μαζικού τουρισμού αλλά κυρίως με πρακτορεία θεματικού τουρισμού.
Αντίθετα, και σύμφωνα με την πρότασή σας, θα γίνουν πάλι έντυπα, θα παραγγελθούν DVD, θα γίνουν διαφημιστικές καταχωρήσεις, θα έχουμε συμμετοχές σε εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό… Τα ίδια γίνονται εδώ και χρόνια! Αξιολογήθηκαν ποτέ αυτές οι δράσεις; Ποια τα αποτελέσματα; Πόσο συνέβαλαν στην τουριστική ανάπτυξη; Και πώς και σε ποιους γίνεται η ανάθεση αυτών των εργασιών;
Κατά τη γνώμη μου είναι καιρός να δοθεί έμφαση στην ψηφιακή τουριστική προβολή της Περιφέρειας μέσα από το διαδίκτυο. Με την δημιουργία ειδικών portals (πύλες εισόδου) και ιστοσελίδων. Με την υλοποίηση εικονικής – ψηφιακής αναπαράστασης και περιήγησης. Με την ανάπτυξη εφαρμογών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών. Με την δημιουργία θεματικών και χωρικών, πολιτισμικών και περιβαλλοντικών δικτύων, με μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Είναι εφαρμογές όπου ο χρήστης (εν δυνάμει επισκέπτης) κάνει μόνος του επιλογές, πληροφορείται και αποφασίζει χωρίς ενδιάμεσους που μπορεί να υπηρετούν διάφορες σκοπιμότητες (οικονομικές – κέρδους, πολιτικές – συμπάθειες κλπ.)
Μια άλλη ενδιαφέρουσα εφαρμογή θα ήταν να προχωρήσουμε στην παρουσίαση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας στο ρωσικό διαδίκτυο μέσω του greek.ru, για την προβολή των τουριστικών προορισμών της Περιφέρειας στο ρωσικό κοινό. Ο εν λόγω διαδικτυακός κόμβος είναι ο πρώτος σε επισκεψιμότητα για την ενημέρωση του ρωσικού και ρωσόφωνου κοινού για την Ελλάδα.
Όπως καταλαβαίνετε οι νέες τεχνολογίες και οι νέοι τρόποι επικοινωνίας και πληροφόρησης ανοίγουν πολλές δυνατότητες και εμείς επιμένουμε με τους παραδοσιακούς…

Ο προϋπολογισμός έτους 2013 της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας


Πρόκειται για έναν προϋπολογισμό εναρμονισμένο με την περιοριστική πολιτική που εφαρμόζεται γενικά στη χώρα, πολύ μακριά από τις πραγματικές ανάγκες της Περιφέρειας. Όχι μόνον αναπτυξιακή πολιτική δεν μπορεί να ασκηθεί με αυτόν, αλλά ούτε λειτουργικά προβλήματα να αντιμετωπιστούν. Είναι αμφίβολο ακόμη κι αν μπορεί να υλοποιηθεί και έτσι κουτσουρεμένος που είναι. Σε αυτούς που θητεύσαμε πολλά χρόνια στην τοπική αυτοδιοίκηση είναι γνωστή μία φράση-κλισέ που ακουγόταν στην κριτική των προϋπολογισμών: ότι είναι «διαχειριστικός προϋπολογισμός». Ε αυτός δεν είναι καν διαχειρίσιμος.
[…] Αποτελεί πράγματι ισχυρό άλλοθι για την πλειοψηφία η οικονομική κρίση, προκειμένου να προσαρμοστεί και να συμβιβαστεί με τις κεντρικές πολιτικές επιλογές. Αυτή είναι μια παθητική στάση. Υπάρχουν όμως και άλλοι δρόμοι για να ξεφύγεις από τους περιορισμούς που επιβάλλονται. Να αντισταθείς, να διεκδικήσεις, αλλά κυρίως να αναζητήσεις νέες πηγές χρηματοδότησης.
Μορφή αντίστασης θα ήταν, σε μια κοινωνία που πλήττεται πολύπλευρα, να αναδείξεις το κοινωνικό πρόσωπο της Περιφέρειας. Δεν μπορεί π.χ. να εξαγγέλλεται από δημάρχους διακοπή της λειτουργίας των σχολείων από αδυναμία προμήθειας πετρελαίου και οι περιφέρειες να μένουν άπραγες.
Αλλά και η διεκδίκηση των θεσμοθετημένων πόρων πρέπει να είναι σταθερή και επίμονη. Θέλω να υπενθυμίσω ότι ο νόμος του Καλλικράτη προβλέπει ότι το 2,4% του Φ.Π.Α. και το 4% του φόρου εισοδήματος περιέρχονται αυτόματα στην περιφέρεια. Ποτέ δεν αποδόθηκαν, αν και εισπράχθηκαν, από την κεντρική κυβέρνηση. Και στο σημείο αυτό θέλω να επισημάνω την ευθύνη του συνδικαλιστικού μας οργάνου, της ΕΝΠΕ (Ένωση Περιφερειών Ελλάδος), να αποφεύγει τη σύγκλιση ενός συνεδρίου που θα απαιτήσει την απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων και την επιβεβαίωση του αναπτυξιακού μας ρόλου.
Για να ανταποκριθούμε στο ρόλο μας θα πρέπει να αξιοποιήσουμε στο μέγιστο το ΕΣΠΑ, αλλά και ευρωπαϊκά και περιφερειακά προγράμματα. Προς αυτήν την κατεύθυνση δεν εμφανίζει ιδιαίτερη δραστηριότητα η δική μας περιφέρεια, σε αντίθεση με άλλες.

Πέμπτη 27 Σεπτεμβρίου 2012

Το «νέο ΕΣΠΑ» 2014-2020


Ανήκω σ’ αυτούς που θεωρούν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι ούτε παράδεισος ούτε κόλαση και ότι δεν θέλει και δεν μπορεί να μας λύσει όλα τα προβλήματα. Αποτελεί όμως μια πολιτική πραγματικότητα μέσα στην οποία πρέπει να πορευθούμε αξιοποιώντας δυνατότητες και ευκαιρίες και διαπραγματευόμενοι σθεναρά για τα συμφέροντά μας.

Το «νέο ΕΣΠΑ» 2014-2020, όπως και το τρέχον και τα άλλα κοινοτικά προγράμματα, δεν μπορούν από μόνα τους να επανακινήσουν την οικονομία, να αντιμετωπίσουν την ύφεση και την ανεργία. Χρειάζονται γι’ αυτό γενναίες επενδύσεις δημόσιες και ιδιωτικές, ελληνικές και ξένες. Μπορούν όμως να συμβάλλουν σημαντικά στην αντιμετώπιση των μεγάλων αυτών προβλημάτων εφόσον γίνει σωστή ιεράρχηση των αναγκών και των προτεραιοτήτων για την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση και απόδοση των πόρων.
Συχνά η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τις κατευθυντήριες γραμμές για ένα πρόγραμμα, καθορίζει στόχους και δράσεις που δεν αποτελούν προτεραιότητες των κρατών-μελών και των περιφερειών τους. Το ίδιο ισχύει συχνά και για τα προγράμματα των χωρών-μελών. Είναι ώρα να διεκδικήσουμε την αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου με βάση τις ανάγκες και τις δυνατότητες των περιφερειών και όχι τους σχεδιασμούς των γραφειοκρατών των Βρυξελλών και των Αθηνών.
Άποψή μου είναι ότι δεν πρέπει να ευθυγραμμιστούμε και να υιοθετήσουμε πλήρως τους 12 θεματικούς στόχους της Ε2020 και του Υπουργείου Ανάπτυξης, σε μια βάση ισότιμη και ισοβαρή, γιατί δεν λαμβάνουν υπόψη τις δυνατότητες και τις αδυναμίες, τις ανάγκες και τις προτεραιότητες κάθε περιφέρειας. Γίνεται διασπορά δυνάμεων και πόρων.
Είναι πια κοινά αποδεκτό, ότι η νέα ανάπτυξη στην Ελλάδα θα πρέπει να βασιστεί κυρίως στον πρωτογενή τομέα, τον τουρισμό και την αξιοποίηση του φυσικού πλούτου. Προς αυτούς τους τομείς, και τον κοινωνικό, πρέπει να στραφούν κυρίως οι χρηματοδοτήσεις. Εκείνο που καθόλου δε μας χρειάζεται σήμερα είναι δρόμοι και υποδομές.
Ένα άλλο ζήτημα που πρέπει να μας απασχολήσει, είναι οι αστοχίες στο σχεδιασμό και την εφαρμογή των προγραμμάτων μέχρι σήμερα. Οι αστοχίες αυτές συχνά οδήγησαν σε αποκλίσεις από την επίτευξη των στόχων. Δεν πρέπει να επαναληφθούν λάθη του παρελθόντος. Όπου όλα αυτά τα προγράμματα μας έβρισκαν ανέτοιμους, χωρίς προτεραιότητες, χωρίς ώριμες μελέτες, με χαμηλό ποσοστό ένταξης και ακόμα χαμηλότερη απορροφητικότητα. Και έρχονταν τότε οι διάφοροι επιτήδειοι με μελέτες της τελευταίας στιγμής για έργα δευτερεύοντα ή άχρηστα, για δρόμους στο πουθενά, για σχολεία χωρίς παιδιά, για έργα ράβε-ξήλωνε, για ξενώνες που γρήγορα έγιναν πολυτελείς κατοικίες.
Στη λογική του «να μη χαθούν τα λεφτά» απαντάμε ναι, αλλά και να μην πεταχτούν τα λεφτά!
Χρειάζεται να ξεκινήσουμε από τώρα. Να ορίσουμε ανάγκες και προτεραιότητες, να ωριμάσουν μελέτες για δράσεις και έργα χρήσιμα, αποδοτικά, κοινωνικά αναγκαία.
Τέλος, κάποτε πρέπει να γίνει και ένας απολογισμός των διάφορων ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Πότε ολοκληρώθηκαν
Ποια τα αποτελέσματα, άμεσα και μακροπρόθεσμα
Πώς αξιοποιήθηκαν
Ποιοι ωφελήθηκαν
Ποια είναι η τύχη των υποδομών που δημιουργήθηκαν π.χ. από το Leader
Πώς αξιοποιήθηκαν σε βάθος χρόνου οι εμπειρίες που κατακτήθηκαν κ.ά.
Γιατί είναι διάχυτη η αίσθηση ότι από πολλά προγράμματα δε μένει τίποτα, ούτε η σκόνη τους.

Πέμπτη 26 Απριλίου 2012

Το πρόγραμμα επενδυτικών δαπανών έτους 2012 που χρηματοδοτείται από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ)

Δεν αντέχει σε σοβαρή κριτική ούτε το συνολικό πρόγραμμα της Περιφέρειας ούτε πολύ περισσότερο το αντίστοιχο πρόγραμμα της περιφερειακής ενότητας Ημαθίας. Όπως είχαμε παρατηρήσει και κατά τη συζήτηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος έτσι και σήμερα η διοίκηση της Περιφέρειας, με άλλοθι την οικονομική συγκυρία και την πολιτική της κεντρικής εξουσίας απέναντι στην Αυτοδιοίκηση, απεμπολεί τις δυνατότητες κάθε συλλογικού αυτοδιοικητικού οργάνου να σχεδιάζει και να προγραμματίζει με γνώμονα τις πραγματικές ανάγκες, τις προτεραιότητες, την ισόρροπη ανάπτυξη. Και συγχρόνως ο όποιος προγραμματισμός να είναι διεκδικητικός υπερακοντίζοντας όρια και περιορισμούς που διαμορφώνουν γραφειοκρατίες και άλλα κέντρα εξουσίας.

Αντί για αυτό έχουμε στα χέρια μας έναν προγραμματισμό διαχειριστικό, έκκεντρο (χρονικά και χωρικά), άνισο, μικρότερο από αυτόν των προηγούμενων ετών:
-          Διαχειριστικός, γιατί κάνει απλή συρραφή των προτάσεων των περιφερειακών ενοτήτων, χωρίς να τις ενοποιεί και να τις εντάσσει στη λογική μιας περιφερειακής συνείδησης και ισόρροπης ανάπτυξης.
-          Έκκεντρος χρονικά, γιατί συχνά πρόκειται για έργα συνεχιζόμενα, και χωρικά γιατί τα περισσότερα είναι έργα των δήμων.
-          Άνισος, γιατί όπως φαίνεται στον σχετικό πίνακα οι κατανομές δεν αντιστοιχίζονται ούτε στα πληθυσμιακά δεδομένα ούτε στις πραγματικές ανάγκες των επιμέρους περιφερειακών ενοτήτων.
-          Τέλος είναι κατά 15% μειωμένος από το περσινό πρόγραμμα.
Σε ότι αφορά το πρόγραμμα της Ημαθίας: για μια ακόμη φορά θα παρατηρήσουμε ότι ο αντιπεριφερειάρχης δείχνει σαν να έχει λυμένα όλα τα προβλήματά της. Έτσι λοιπόν όπως φαίνεται από τον κεντρικό πίνακα κατανομής των επενδυτικών δαπανών, η Ημαθία μαζί με το Κιλκίς διεκδικούν το μικρότερο μερίδιο.
Αλλά και σε αυτό το περιορισμένο πρόγραμμα, για την Ημαθία μοιάζει ο χρόνος να έχει σταματήσει στην εποχή της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης. Αφού, κανένα καινούριο έργο δεν έχει ενταχθεί σε αυτό για τα επόμενα χρόνια, παρά μόνον η συνέχιση κάποιων που άρχισαν πριν από καιρό. Είναι έργα κυρίως αγροτικής οδοποιίας, αιτήματα και δεσμεύσεις παρελθόντων χρόνων σε δημάρχους.
Μια τέτοια πολιτική ούτε ανάπτυξη μπορεί να φέρει ούτε προβλήματα να λύσει. Επικαλείται βέβαια και ο αντιπεριφερειάρχης την οικονομική συγκυρία και την πολιτική της κεντρικής εξουσίας προς την αυτοδιοίκηση. Αποπροσανατολίζει τη συζήτηση όμως γιατί η κατανομή πιστώσεων είναι εσωτερική υπόθεση της περιφερειακής διοίκησης απέναντι στην οποία φαίνεται ότι ο κύριος Καραπαναγιωτίδης δεν καταθέτει ούτε την πρόταση ούτε την διεκδίκηση για να πάρει η Ημαθία αυτό που δικαιούται και έχει ανάγκη…

Πέμπτη 5 Απριλίου 2012

Ο απολογισμός των πεπραγμένων της διοίκησης για το έτος 2011 στο περιφερειακό συμβούλιο Κεντρικής Μακεδονίας


Είναι πραγματικά σήμερα μία από τις πιο σημαντικές συνεδριάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου, αφού αφορά την κορυφαία διαδικασία του απολογισμού. Και θα ήμασταν όλοι ευτυχείς αν το συμπέρασμα ανταποκρινόταν έστω και εν μέρει στις αρχικές προσδοκίες και τον ενθουσιασμό κατά την καθιέρωση αυτού του θεσμού.
Αντικειμενικά προβλήματα όπως οι δισταγμοί, οι παλινωδίες και οι ανταγωνισμοί της κεντρικής εξουσίας, αλλά και υποκειμενικά, των προσώπων που κλήθηκαν να υπηρετήσουν τον θεσμό, όπως η έλλειψη πολιτικής βούλησης, οργανωτικής ικανότητας και η αδυναμία στην αναζήτηση εναλλακτικών επιλογών, οδήγησαν τουλάχιστον στη δική μας Περιφέρεια σε ένα εντέλει φτωχό αποτέλεσμα. Ήταν τελικά μια χρονιά διαχείρισης αντί για μια χρονιά ανάπτυξης.
Έχουμε στα χέρια μας ένα πολυσέλιδο κείμενο απολογισμού της διοίκησης όπου δίκην ημερολογίου αναφέρονται απίθανες και ασήμαντες δράσεις και γραφειοκρατικά καθήκοντα των υπηρεσιών. Αντί για ένα πυκνό πολιτικό κείμενο που θα περιγράφει τους στόχους που τέθηκαν και τα αποτελέσματα που προέκυψαν, έχουμε ένα πλαδαρό κείμενο με αοριστολογίες και φλυαρίες που είναι περισσότερο απολογισμός των υπηρεσιών προς τη διοίκηση, παρά της διοίκησης προς το Περιφερειακό Συμβούλιο και την κοινωνία. Από τη γενική αυτή εντύπωση εξαίρεση αποτελεί ο απολογισμός της Μητροπολιτικής Θεσσαλονίκης που έχει πραγματικά αυτά τα πολιτικά χαρακτηριστικά.
Η επιμονή σας, κα. Πρόεδρε, σε έναν κανονισμό λειτουργίας περιοριστικό και άκαμπτο στερεί το Περιφερειακό Συμβούλιο από έναν διάλογο ζωντανό και γόνιμο, επίκαιρο και διαρκώς εμπλουτιζόμενο. Οι πιο πολλοί εδώ μέσα λειτουργήσαμε σε συλλογικά όργανα της Αυτοδιοίκησης και ξέρουμε ότι το πιο ενδιαφέρον κομμάτι των συνεδριάσεων ήταν πάντα η προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση. Εδώ την έχουμε καταργήσει και αυτό αποτελεί ένα σοβαρό έλλειμμα δημοκρατίας.
Αλλά και τα θέματα της ημερήσιας διάταξης δεν ήταν αντάξια του αναπτυξιακού χαρακτήρα του Περιφερειακού Συμβουλίου. Αραιά και πού θέματα σοβαρά και μεγάλα απασχολούσαν το όργανο, συχνά με πρόταση ή πρωτοβουλία της μειοψηφίας. Το πλείστον των θεμάτων ήταν καθαρά υπηρεσιακό και δεν θα ’πρεπε καν να συζητούνται στο Σώμα. Είχα την περιέργεια να δω με τι τέλος πάντων ασχολούνται τα άλλα Περιφερειακά Συμβούλια. Μπήκα στο site aftodioikisi.gr και με ενδιαφέρον διαπίστωσα τη μεγάλη ποικιλία θεμάτων που τους απασχολούν, για την ανάπτυξη της περιφέρειας, την καινοτομία, την προστασία του περιβάλλοντος, την αναζήτηση εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης. Στην ενότητα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας περισσεύουν οι αναφορές στις δικαστικές εκκρεμότητες του Περιφερειάρχη, οι δηλώσεις και απόψεις για πάσης φύσεως θέματα εκτός της Περιφέρειας, και άλλα παραπολιτικού τύπου σχόλια.
Το Περιφερειακό Συμβούλιο πρέπει να γίνει το θεμέλιο του δημοκρατικού προγραμματισμού για την  Περιφέρεια, το βήμα διαλόγου όπου σε κάθε συνεδρίαση θα συζητούνται μεγάλα και επίκαιρα θέματα της Κεντρικής Μακεδονίας, με την προ της ημερησίας διατάξεως διαδικασία της ενημέρωσης των ερωτήσεων και των προτάσεων των περιφερειακών συμβούλων. Ακόμα θα πρέπει να γίνει ο χώρος έκφρασης των πολιτών και μαζικών φορέων με την κατάθεση κρίσιμων προβληματισμών αλλά και προτάσεων για θέματα που επηρεάζουν τη ζωή της κοινωνίας.

Ειδική αναφορά στην Περιφερειακή Ενότητα Ημαθίας
Ο Αντιπεριφερειάρχης Ημαθίας είναι ένας πολύ αισιόδοξος άνθρωπος.
Κάνει την μακροσκελέστερη αναφορά χωρίς να λέει τίποτα που να συνιστά απολογισμό πολιτικού οργάνου.
Περιγράφει σε 15 σελίδες πράξεις και ενέργειες μιας τυπικής καθημερινότητας των επιμέρους υπηρεσιών και αυτό το ονομάζει απολογισμό.
Οι διαγωνισμοί γραφικής ύλης, η έκδοση επαγγελματικών αδειών, η συγκρότηση επιτροπών φορτοεκφορτώσεων, οι ηχομετρήσεις και άλλα πολλά παρόμοια είναι απολογισμός.
Αρνείται να δεχθεί ότι τα ουσιαστικά προβλήματα της Ημαθίας είναι άλλα και είναι άλυτα εδώ και πολλά χρόνια και γι’ αυτά δε γίνεται κανένας λόγος στον απολογισμό.
Κανένα μεγάλο έργο δεν ξεκίνησε και δεν έγινε στην Ημαθία τα τελευταία δέκα χρόνια.
Η τάφρος 66 είναι μόνιμη πληγή και πηγή ρύπανσης για την Ημαθία, οι κίνδυνοι μεγαλώνουν τώρα με την επιδημία του ιού του Νείλου, και παρά τις διαβεβαιώσεις και τις δεσμεύσεις του Περιφερειάρχη δεν έχει ενταχθεί σε κανένα πρόγραμμα η εξυγίανσή της.
Κατ’ εξοχήν αγροτική περιοχή η Ημαθία, δεν προνοήσατε κύριε Αντιπεριφερειάρχη να εντάξετε τουλάχιστον ένα έργο άρδευσης στο ΕΣΠΑ. Και είναι τόσο μεγάλη η ανάγκη ιδιαίτερα για την περιοχή Μελίκης. Ας ξεκινούσαμε από την προσαγωγό τάφρο…
Μιλάμε για τουριστική ανάπτυξη, και για το δρόμο Εγνατία – Βεργίνα δεν έχουμε καν μελέτη.
Το επαρχιακό οδικό δίκτυο αλλά και το τμήμα της Παλιάς Εθνικής Οδού από Λουδία έως Αλεξάνδρεια, παρουσιάζει εικόνα εγκατάλειψης και εσείς εκτελείτε άσχετα έργα δημάρχων, τσιμενταύλακες ή αγροτική οδοποιία, όπως ο δρόμος Φυτιά – Αρκοχώρι, στη λογική των προσωπικών εξυπηρετήσεων.
Είμαστε ο μόνος νομός της Περιφέρειας που δεν έχει διοικητήριο, με τις δημόσιες υπηρεσίες διασκορπισμένες στα τέσσερα άκρα του ορίζοντα. Για την ισόρροπη ανάπτυξη στις βασικές υποδομές είναι καθήκον και της Περιφέρειας ο προγραμματισμός και η κατασκευή του.
Η κάθετος της Εγνατίας, παρά τις κατά καιρούς θριαμβευτικές ανακοινώσεις από πολλούς, καρκινοβατεί.
Η οδός Γιαννιτσά – Αλεξάνδρεια – Αιγίνιο αποτελεί μια καλή επιλογή για την ενδοπεριφερειακή ανάπτυξη.
Η επέκταση του Νοσοκομείου Βέροιας, ανάγκη διαπιστωμένη από πολλά χρόνια, με έτοιμες μελέτες που χρειάσθηκαν επανειλημμένα επικαιροποίηση δεν υλοποιείται γιατί κανείς δεν ασχολείται σοβαρά με το ζήτημα.
Όλα αυτά είναι ανάγκες και προτεραιότητες από πολλά χρόνια. Και ένα από αυτά τα έργα να προγραμματίζονταν και να υλοποιούνταν θα άξιζε πολλαπλάσια ο απολογισμός του σε τρεις αράδες μόνο από τις 15 σελίδες του σημερινού απολογισμού.
Αλλά και σε επίπεδο παρουσίας στα θέματα των συνεδριάσεων, η Ημαθία λάμπει δια της απουσίας της. Ανατρέχοντας στο σύνολο των μικρών και μεγάλων θεμάτων που εξετάσθηκαν στις συνεδριάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου διαπιστώνουμε πως η Ημαθία εμφανίζεται τις λιγότερες φορές από όλες τις περιφερειακές ενότητες.
Δεν κουράζει και δεν κουράζεται ο Αντιπεριφερειάρχης μας!
Όμως κε. Περιφερειάρχη η κατάσταση της Ημαθίας και της κάθε περιφερειακής ενότητας δεν αποτελεί πια υπόθεση του οικείου αντιπεριφερειάρχη αλλά υπόθεση της διοίκησης της Περιφέρειας και του Περιφερειακού Συμβουλίου συνολικά και είναι καιρός να επιβάλλετε ρυθμούς και να απαιτήσετε ουσιαστικές προτάσεις και έργο.

Δευτέρα 12 Μαρτίου 2012

Ο περιφερειακός σχεδιασμός διαχείρισης στερεών αποβλήτων


Για το συγκεκριμένο θέμα, μέχρι σήμερα, όλα ξεκινούσαν από μια στερεότυπη και παθητική παραδοχή ότι τα σκουπίδια είναι μια δυσάρεστη πραγματικότητα και καλούμαστε να τα εξαφανίσουμε από μπροστά μας με όποιο οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος, προκαλώντας συχνά κοινωνικές αντιδράσεις από τη μετακίνηση και τη διαχείριση τεράστιου όγκου σκουπιδιών.
Είναι βέβαιο ότι η ένταση του προβλήματος είναι συνάρτηση του όγκου των σκουπιδιών, γι’ αυτό και αποτελεί προτεραιότητα η δραστική μείωσή του.
Πιστεύω ότι αυτό που διαμόρφωσε την σημερινή κατάσταση είναι το νομοθετικό πλαίσιο που όριζε τη σύσταση και τη λειτουργία των ΕΣΔΑ. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να προσδιορίζει συμπεριφορές όπως:
- την άρνηση των δημάρχων να αναλάβουν την ευθύνη της χωροθέτησης ενός ΧΥΤΑ, ΣΜΑ κλπ. Ο νόμος τους έδινε τη δυνατότητα να ξεφορτωθούν την ευθύνη και να την περάσουν αντίστοιχα στους ΕΣΔΑ.
- την απροθυμία να προωθήσουν τον διαχωρισμό στην πηγή, πράγμα που θα οδηγούσε αναπόφευκτα και στην επιβολή ποινών που με τη σειρά της θα είχε πολιτικό κόστος. Γι’ αυτό και μετέφεραν την ευθύνη του διαχωρισμού στους ΕΣΔΑ.
-  την ανευθυνότητα των πολιτών, αφού κανείς δεν μπορεί να επιβάλλει καμία ποινή.
-  την ενθάρρυνση των ιδιωτικών συμφερόντων που αντιλήφθηκαν πρώτοι ότι η υπόθεση σκουπίδια έχει μεγάλα κέρδη και επενδύουν υπερκοστολογώντας μάλιστα τις υπηρεσίες τους.
Προχωρώντας σε προτάσεις θα επιχειρήσω μια διαφορετική προσέγγιση στο θέμα, λέγοντας πως πρέπει να μετατεθεί το κέντρο βάρους της αντιμετώπισης του προβλήματος από τους χώρους συγκέντρωσης στους χώρους παραγωγής των σκουπιδιών.
Ένας μεγάλος αριθμός ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στον περιορισμό του όγκου των απορριμμάτων με διαχωρισμό των ανακυκλώσιμων και των οργανικών (βιοδιασπώμενων) ήδη από το σπίτι καθώς και την μετάβαση από τους ΧΥΤΑ στους ΧΥΤΥ. Αυτή την πολιτική πρέπει να ενθαρρύνουμε να εφαρμόσουν το ταχύτερο οι ΟΤΑ της χώρας. Μέτρο και κίνητρο για την υιοθέτηση τέτοιων πρακτικών από τον καταναλωτή θα ήταν η τιμολόγηση των υπηρεσιών καθαριότητας με βάση τον όγκο ή το βάρος τον απορριμμάτων και όχι τα τετραγωνικά μέτρα του ακινήτου, δηλαδή «πληρώνω ανάλογα με το πόσο ρυπαίνω».
Για τις πρακτικές δυσκολίες που αμέσως έρχονται στο μυαλό μας ακούγοντας αυτά τα πράγματα, έχω να πω ότι η διεθνής εμπειρία είναι πολύ πλούσια και οι πηγές πρόσβασης σε αυτήν πολλές.
Αλλά και πιο ρεαλιστικές λύσεις, προσαρμοσμένες στην ελληνική νοοτροπία μπορούμε να δούμε. Μόνο η συλλογή διαχωρισμένου χαρτιού, η πολτοποίηση και διάθεσή του σαν καύσιμο θα μείωνε το κόστος διαχείρισης κατά 20%. Η ορθολογική διαχείριση της λυματολάσπης κατά 10% ακόμη. Η τοπική διαχείριση των οργανικών θα μείωνε την ποσότητα, άρα και το κόστος μεταφοράς και απόθεσης κατά 25% ακόμη. Με δυο-τρεις δηλαδή απλές και ανέξοδες παρεμβάσεις το κόστος πέφτει κάτω από το μισό και ο τελικός όγκος των σκουπιδιών που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν υπολογίζεται ότι μπορεί να φτάσει το 15-20% του αρχικού. Μια τέτοια τελική ποσότητα σκουπιδιών είναι φανερό ότι εύκολα μπορεί να οδηγηθεί σε ΧΥΤΥ, πάντως σε καμία περίπτωση σε καύση που είναι μέθοδος επιβαρυντική έως και επικίνδυνη για το περιβάλλον.
Με μια σοβαρή και μεθοδική αντιμετώπιση τα σκουπίδια αρχίζουν να φέρνουν και κέρδος!  Αυτό το ξέρουν καλά όσοι επενδύουν στα σκουπίδια σήμερα. Και τους βοηθάει σ’ αυτό η δαιδαλώδης νομοθεσία.

Πώς θα μπορούσε αυτή η υπόθεση να λειτουργήσει υπέρ της κοινωνίας;
Απαιτείται οι τοπικοί άρχοντες να ξεφύγουν από παγιωμένες συμπεριφορές και αντιλήψεις και να πείσουν τους κατοίκους ότι αυτές οι εναλλακτικές μορφές διαχείρισης των απορριμμάτων, όχι μόνο μπορούν να περιορίσουν το κόστος αλλά να αποφέρουν και έσοδα.
Για να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών προς αυτόν το σκοπό  απαιτείται μία σειρά από εκπαιδευτικές δράσεις: δημοσιεύσεις σε τοπικές εφημερίδες, έντυπο ενημερωτικό υλικό που αποστέλλεται σε όλους, ενημερωτικές εκπομπές στα τοπικά μέσα, ενημερωτικές συναντήσεις με κατοίκους και μαθητές, εκπαιδευτικά σεμινάρια για τους κατοίκους.
Κουραστική δουλειά για έναν Δήμαρχο αλλά αξίζει.
Τι μένει λοιπόν να κάνουμε εμείς σήμερα;
1)                  Να τοποθετηθούμε ξανά και να προτείνουμε αλλαγές στο νόμο που ορίζει τη σύσταση και τη λειτουργία των ΦΟΣΔΑ.
2)                   Να εκπονηθεί ένας κανονισμός λειτουργίας των ΦΟΣΔΑ που να καθιστά υπεύθυνους τους Δήμους να διαχειριστούν τα σκουπίδια τους, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες για τη δραστική μείωση του όγκου τους.

Πέμπτη 5 Ιανουαρίου 2012

Το επιχειρησιακό πρόγραμμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας


Το επιχειρησιακό πρόγραμμα αποτελεί τον οδικό χάρτη για την πολύπλευρη ανάπτυξη της Περιφέρειας. Περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια
- πώς θα θέλαμε να είναι η Κεντρική Μακεδονία σε τρία χρόνια
- ποιες είναι οι ανάγκες και οι προτεραιότητες της Περιφέρειας
- ποια πράγματα μπορούν να γίνουν στη συγκεκριμένη συγκυρία, με τα υπάρχοντα μέσα και με την κυρίαρχη πολιτική βούληση της διοίκησης της Περιφέρειας.
Μια προβλεπόμενη χρηματοδότηση 750 εκατομμυρίων ευρώ, κατανεμημένη σε τρία χρόνια, δηλαδή 250 εκ. ευρώ κάθε χρόνο, δεσμευμένη στο 71% να χρηματοδοτήσει κατ’ απόλυτη προτεραιότητα συνεχιζόμενες δράσεις και οφειλές, για μια περιφέρεια 19.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων και για έναν πληθυσμό 2 εκατομμυρίων ανθρώπων, είναι πολύ λίγα χρήματα για να αντιμετωπίσουν κοινωνικές ανάγκες και να τροφοδοτήσουν την ανάπτυξη που αποτελεί και το κύριο ζητούμενο.  
Η υποχρηματοδότηση είναι βέβαια σημαντικό πρόβλημα, αλλά δεν πρέπει να μείνουμε με σταυρωμένα χέρια. Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε; Πρώτον πρέπει να εκφραστεί κεντρικά η απαίτηση και η διεκδίκηση για την πλήρη απόδοση και την ομαλή ροή των θεσμοθετημένων πόρων.  Δεύτερον να γίνει σωστή ιεράρχηση των αναγκών και των προτεραιοτήτων για την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση και απόδοση των πόρων. Και τρίτον και σημαντικότερο να αναζητηθούν εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης.
Να στραφούμε σε ευρωπαϊκά προγράμματα που προέρχονται από τα διαρθρωτικά ταμεία, τις κοινοτικές πρωτοβουλίες και τα ανταγωνιστικά προγράμματα. Η περίοδος 2007-2013 έχει χαρακτηριστεί ως περίοδος της «Ευρώπης των Πόλεων και των Περιφερειών».
Όλα αυτά βέβαια προϋποθέτουν σε επίπεδο περιφέρειας κατάλληλες υποστηρικτικές δομές. Υπηρεσίες και στελέχη με:
-          Καλή γνώση της λειτουργίας των ευρωπαϊκών οργάνων
-          Σύστημα παρακολούθησης χρηματοδοτικών προγραμμάτων
-          Συμμετοχή και συνεργασία σε δίκτυα και κοινοτικά όργανα.
Η Ημαθία στο πιο ενδιαφέρον αυτό κομμάτι του προγράμματος, τον κατάλογο των νέων έργων και δράσεων, λάμπει δια της απουσίας της!
Από ένα πρόγραμμα 250 εκατομμυρίων ευρώ, που κατανέμεται μεταξύ των επτά περιφερειακών ενοτήτων σχεδόν αναλογικά με τον πληθυσμό τους, και για ένα μεγάλο εύρος έργων και δράσεων, η Ημαθία διεκδικεί περίπου το 1/200 αντί του 1/15 που της αναλογεί.
Τι να σκεφτεί κάποιος;  Ότι έχει λυμένα όλα τα προβλήματά της; Ότι υπάρχει απουσία έμπνευσης; Ή ότι δεν ασχολείται κανείς με τα ζητήματα αυτά, ούτε στην αντιπεριφέρεια ούτε στην περιφέρεια;
Και όμως η Ημαθία έχει μεγάλα προβλήματα: περιβαλλοντικά, υποδομών, ανάπτυξης, ανεργίας.
Το Διοικητήριο, ο κάθετος στην Εγνατία άξονας, η οδός Εγνατία – Βεργίνα, η συρρίκνωση του αγροτικού εισοδήματος, η ρύπανση της Τάφρου 66, η αγορά της Κουλούρας (Αμάλθεια), η τουριστική προβολή, τα δίκτυα άρδευσης, είναι χρονίζοντα ζητήματα που περιμένουν.
Για την επίλυση κάποιων έστω, θα μπορούσε να εγγραφεί αίτημα και πρόβλεψη στον κατάλογο των νέων έργων της Περιφέρειας, στη βάση άλλωστε και της δίκαιης και ισόρροπης κατανομής των πιστώσεων.
Εμείς, οι πρώτοι εκλεγμένοι της Αιρετής Περιφέρειας, αναλάβαμε ένα μεγάλο έργο, να καθιερώσουμε, να στερεώσουμε και να αναπτύξουμε έναν καινούργιο θεσμό που έχει πολλές ανάγκες αλλά και πολλές δυνατότητες.
Θα χρειαστεί επιμονή, αγωνιστική διάθεση, έμπνευση, συλλογικότητα και ήθος.