ΕΙΣΗΓΗΣΗ
Ο κανονισμός
λειτουργίας του Περιφερειακού Συμβουλίου και κάθε συλλογικού οργάνου, είναι το
εργαλείο για την ομαλή, δημοκρατική και αποτελεσματική του λειτουργία.
Πρέπει να
επιτρέπει την ελεύθερη έκφραση απόψεων για τον εμπλουτισμό αλλά και τον έλεγχο
των αποφάσεων της διοίκησης.
Πρέπει να
δημιουργεί κίνητρα για την συνεχή παρουσία και την ενεργό συμμετοχή όλων των
περιφερειακών συμβούλων και η διαδικασία να μην αποτελεί υπόθεση ηγεσιών,
μετατρέποντας τους υπόλοιπους συμβούλους σε παθητικούς ακροατές.
Το
Περιφερειακό Συμβούλιο, το κατεξοχήν αναπτυξιακό όργανο της Περιφέρειας, πρέπει
να γίνει βήμα έκφρασης και κατάθεσης προτάσεων και απόψεων όλων των κοινωνικών και
παραγωγικών φορέων της.
Βασικοί
θεσμοί του περιφερειακού Συμβουλίου είναι η διοίκηση, η πλειοψηφία, η μειοψηφία
(επιμέρους και στο σύνολό της), οι επιτροπές, οι κοινωνικοί φορείς.
Η ομαλή και
ολοκληρωμένη λειτουργία κάθε επιμέρους θεσμού θα δώσει τα καλύτερα αποτελέσματα.
Για ένα
ανοικτό, δημοκρατικό, ουσιαστικό στη λειτουργία του και αποτελεσματικό
περιφερειακό συμβούλιο που να ανταποκρίνεται κατά βάση στον αναπτυξιακό του
χαρακτήρα πρέπει ο κανονισμός:
1) να
προβλέπει διαδικασίες που ενισχύουν τον λαϊκό και κοινωνικό έλεγχο και την
συμμετοχή των πολιτών και των φορέων στην προσέγγιση ζητημάτων και στην λήψη
αποφάσεων,
2) να
ενσωματώνει διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου όπως ειδικές συνεδριάσεις με
ερωτήσεις, επερωτήσεις, αναφορές και επίκαιρες ερωτήσεις στα πρότυπα του
κοινοβουλευτικού ελέγχου της Βουλής,
3) να
συμπληρώνει τη θεματολογία και να εμπλουτίζει το διάλογο με τον ενεργό ρόλο της
αντιπολίτευσης. Να ευνοεί έτσι τις συνέργιες και να καλλιεργεί σχέσεις
εμπιστοσύνης. Να εξισορροπούνται ακόμη, με αυτόν τον τρόπο, οι υπερενισχυμένες
εξουσίες του Περιφερειάρχη και της διοίκησης.
Για το σκοπό
αυτό μεταξύ άλλων πρέπει:
-
Να διευρυνθεί η δυνατότητα φορέων, συμβούλων και
παρατάξεων να ζητούν την εγγραφή θεμάτων στην ημερήσια διάταξη. Να διευρυνθεί
ακόμα και ο κατάλογος των προσώπων (πολιτών ή υπηρεσιακών παραγόντων) ή φορέων που
θα καλούνται στο Περιφερειακό Συμβούλιο για να εκφέρουν άποψη.
-
Να ορίζεται χρόνος ομιλίας ανάλογα με τη σοβαρότητα του
θέματος, στα όρια που θα επιτρέπει την ουσιαστική ανάπτυξή του.
-
Να καθιερωθεί ο θεσμός της επίκαιρης ερώτησης και του
έκτακτου θέματος που θα εισάγει παράταξη ή σύμβουλος για ζητήματα που
προκύπτουν αιφνιδιαστικά.
-
Σε θέματα που ανακοινώνουν και εισάγουν φορείς, να
προβλεφθεί εκτός της άποψης-απάντησης της διοίκησης να ακούγονται και οι
απόψεις των άλλων παρατάξεων επ’ αυτού.
Ο ρόλος της μειοψηφίας δεν πρέπει να εξαντλείται
στον έλεγχο και την κριτική αλλά να είναι και εποικοδομητική με προτάσεις και
συγκλίσεις που να εμπλουτίζουν τη θεματολογία και να συμβάλλουν στην επίλυση των
θεμάτων. Προς το σκοπό αυτό απαιτείται να της παρέχεται η δυνατότητα και να
διευκολύνεται στην κατάθεση προτάσεων και απόψεων.
Χρήσιμη
θεωρούμε την τακτική διαβούλευση του Περιφερειάρχη με τους επικεφαλής των
παρατάξεων για τα μεγάλα θέματα της Περιφέρειας. Καθώς και τη λειτουργία άτυπου
οργάνου κατά περιφερειακή ενότητα από τον αντιπεριφερειάρχη, τους εκλεγμένους
περιφερειακούς συμβούλους και τους υποψήφιους αντιπεριφερειάρχες όλων των
παρατάξεων, που έλαβαν μέρος στις εκλογές, που θα συνεδριάζει για να συζητά
θέματα που αφορούν κάθε ενότητα.
Οι
θεσμοθετημένες επιτροπές (οικονομική
και οι δυο θεματικές) συμβάλλουν σημαντικά στην επιλογή της θεματολογίας και
στην επεξεργασία και ωρίμανση των θεμάτων που εισάγονται στο περιφερειακό
συμβούλιο. Σε καμιά περίπτωση όμως δεν πρέπει να το υποκαταστήσουν.
Πέρα από
αυτές, πρότασή μας είναι να μπορεί το περιφερειακό συμβούλιο να συστήνει ομάδες
εργασίας (γνωμοδοτικές επιτροπές) που να αντιστοιχίζονται με όλους τους
βασικούς τομείς αρμοδιότητας της περιφέρειας.
Σημαντική και
αναγκαία θεωρούμε τη συγκρότηση διαρκούς
ομάδας εργασίας που θα ασχολείται με τα ευρωπαϊκά θέματα, προγράμματα,
διαπεριφερειακή συνεργασία κλπ.
Μέλη των
ομάδων εργασίας μπορεί να είναι και μη περιφερειακοί σύμβουλοι, πρόσωπα που θα
προτείνει η κάθε παράταξη. Οι ομάδες εργασίας θα επεξεργάζονται θέματα
αρμοδιότητάς τους και θα εισηγούνται στον Περιφερειάρχη και το Περιφερειακό
Συμβούλιο.
Αναφερθήκαμε
στη σημασία του κοινωνικού παράγοντα (οργανωμένου ή ατομικού) στη λειτουργία
του περιφερειακού συμβουλίου. Ένα βήμα μπροστά, για την ενδυνάμωση του
κοινωνικού ρόλου στη λειτουργία της περιφέρειας, θα ήταν η καθιέρωση τοπικών
δημοψηφισμάτων για γνωμοδότηση σε σοβαρά ζητήματα που αφορούν την περιφέρεια,
όπως π.χ. η ιδιωτικοποίηση του οργανισμού ύδρευσης Θεσσαλονίκης ή η πώληση του
λιμανιού. Στο συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο, τα δημοψηφίσματα αυτά δεν μπορούν
να έχουν αποφασιστικό χαρακτήρα, όμως καταγράφουν την επιθυμία και τη θέληση
της κοινωνίας.
Είπαμε στην
αρχή ότι ο κανονισμός λειτουργίας του περιφερειακού συμβουλίου είναι ένα
σπουδαίο εργαλείο για τον αναπτυξιακό του ρόλο και την δημοκρατική του
αποστολή. Θεωρούμε ότι με αυτήν την αρχική εισήγηση (πολιτικού χαρακτήρα)
καταδείξαμε την αναγκαιότητα για την παραπέρα ενίσχυση αυτού του ρόλου.
Μένει για σήμερα
να αποφασίσουμε ότι, με αυτά που ακούστηκαν και με την εμπειρία των τεσσάρων
χρόνων λειτουργίας, με τη γνώση των ισχυρών σημείων αλλά και των αδυναμιών του
παρόντα κανονισμού, είναι χρήσιμο και αναγκαίο να προχωρήσουμε στην αναθεώρησή
του στα πεδία που αναφέραμε εμείς αλλά και σε άλλα που θα προτείνουν άλλοι
συνάδελφοι. Εφόσον πάρουμε αυτή την απόφαση να συγκροτηθεί, όπως και στην
προηγούμενη αναθεώρηση, διαπαραταξιακή επιτροπή που θα επεξεργασθεί άρθρο προς
άρθρο και παράγραφο προς παράγραφο τον κανονισμό και θα προτείνει το νέο σχέδιο
που θα έρθει προς έγκριση στο Περιφερειακό Συμβούλιο.
ΟΙ ΚΑΤ’
ΑΡΘΡΟΝ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΜΑΣ ΓΙΑ ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
Άρθρο 2ο
Στην παράθεση των αρμοδιοτήτων να
προταχθεί στη θέση 1 η προσθήκη «1.τον δημοκρατικό αναπτυξιακό προγραμματισμό».
Στη θέση 9, που θα γίνει μετά την παραπάνω προσθήκη 10, να γίνει «την έγκριση
και την αναθεώρηση του κανονισμού λειτουργίας».
Άρθρο 3ο, παρ. 2,3,4,5
Μας βρίσκει αντίθετους η εκλογή
Προεδρείου σε δύο φάσεις. Θεωρούμε ότι έπρεπε να είναι μια ανοιχτή διαδικασία,
σε μία φάση, μεταξύ όλων των μελών του Περιφερειακού Συμβουλίου, όπως γινόταν
μέχρι τώρα στα Δημοτικά και Νομαρχιακά Συμβούλια αλλά και όπως γίνεται στη
Βουλή. Με τον τρόπο αυτό θα προωθούνταν συγκλήσεις και θα μπορούσαν να εκφράζονται
ευρύτερες συναινέσεις στα πρόσωπα του Προεδρείου. Αλλά και η λειτουργία του θα
ήταν πιο ανεξάρτητη. Έτσι κι αλλιώς η πλειοψηφία δεν κινδυνεύει με την ισχυρή
αριθμητική παρουσία που έχει από το νόμο.
Άρθρο 5ο, παρ. 1
Μετά τη φράση «που προτείνει ο
Περιφερειάρχης και η Οικονομική Επιτροπή» να προστεθεί η φράση «καθώς και
θέματα που προτείνει η μείζων μειοψηφία, οι επικεφαλής των παρατάξεων ή το εν
πέμπτον του συνόλου των συμβούλων». Επί της ουσίας μόνο θετικά έχουν να
προκύψουν από τη συζήτηση θεμάτων με πρόταση της μειοψηφίας. Εννοείται ότι θα
υπάρχει και η συναίνεση της πλειοψηφίας και του Περιφερειάρχη.
Άρθρο 5ο, παρ. 2
Αντί του «συνοδεύεται από τυχόν υπάρχουσες εισηγήσεις»
διατυπώνεται «συνοδεύεται από γραπτές εισηγήσεις».
Άρθρο 8ο, παρ.3
«Οι εισηγήσεις και τα συνοδευτικά
έγγραφα να βρίσκονται στη Γραμματεία του Περιφερειακού Συμβουλίου πέντε ημέρες» αντί του τρεις, «πριν από
τη συνεδρίαση».
Άρθρο 9ο, παρ. 3
Εκτός από τις περιπτώσεις
σύγκλησης του Περιφερειακού Συμβουλίου που περιγράφονται στην παράγραφο 1 και 3
να προστεθεί ότι ο πρόεδρος καλεί το συμβούλιο και όταν το ζητήσει το σύνολο
των μελών της μείζονος μειοψηφίας. Η μείζων μειοψηφία είναι θεσμικός παράγοντας
του Περιφερειακού Συμβουλίου που πάντα της αναγνωρίζεται ένας ξεχωριστός ρόλος.
Θα μπορούσε να είναι η διοίκηση. Αλλά και το σύνολο της μειοψηφίας έχει θεσμικό
ρόλο.
Άρθρο 9ο, παρ. 6
Προτείνουμε η πρόσκληση στους
βουλευτές της Περιφέρειας και τους κοινωνικούς και οικονομικούς φορείς
(δευτεροβάθμιες οργανώσεις) να είναι πάγια και σταθερή σε κάθε συνεδρίαση.
Άρθρο 9ο, παρ. 7
Περιγράφεται η αναβολή της
συνεδρίασης για λόγους ανωτέρας βίας. Θεωρούμε ότι πρέπει να γίνει σαφέστερη η αναφορά
των λόγων ανωτέρας βίας, για να αποφεύγεται η καταχρηστική επίκλησή τους.
Άρθρο 10ο, παρ. 2
Περιγράφεται η έννοια της
απαρτίας κατά τη συζήτηση διαφόρων θεμάτων. Θεωρούμε ότι και εδώ δεν είναι
σαφής η διατύπωση. Εν πάση περιπτώσει η έννοια της απαρτίας αναιρείται όταν οι
αποχωρήσαντες σύμβουλοι είναι περισσότεροι από αυτούς που παραμένουν.
Άρθρο 11ο, παρ. 2
Χρειάζεται προσοχή στο τι
εννοούμε ανάρμοστες και απρεπείς εκφράσεις. Συχνά συγχέεται με μια σκληρή
πολιτική κριτική. Και εν πάση περιπτώσει ας είναι το Περιφερειακό Συμβούλιο που
θα κρίνει αν υπάρχει θέμα.
Άρθρο 12ο, παρ. 3
Η εκτός θέματος ομιλία επίσης
θέλει προσοχή στη διαχείριση της διαδικασίας. Η τεκμηρίωση μιας άποψης συχνά απαιτεί
να αναφερθούν γενικότερα στοιχεία και απόψεις.
Άρθρο 13ο, παρ. 1
Ανακοινώσεις και επίκαιρες
προφορικές ερωτήσεις πρέπει να μπορούν να κάνουν όλοι οι Περιφερειακοί
Σύμβουλοι. Η προ ημερησίας διάταξης συζήτηση είναι το πιο ζωντανό κομμάτι της διαδικασίας
και δεν πρέπει να περιορίζεται. Μια άλλη πρόταση θα ήταν να γίνονται
συνεδριάσεις αποκλειστικά με περιεχόμενο ερωτήσεις, επερωτήσεις, αναφορές και
προτάσεις – απόψεις σε θέματα τρέχουσας επικαιρότητας.
Άρθρο 13ο, παρ. 5
Αντί του «με την απόλυτη
πλειοψηφία του όλου αριθμού των μελών του» να γραφεί το «εφόσον συμφωνήσει το
εν πέμπτον του συνόλου των μελών του».
Άρθρο 13ο, παρ. 6
Για την διάρκεια των αγορεύσεων. Τρία
λεπτά για τον περιφερειακό σύμβουλο και πέντε για τον επικεφαλής και τον ειδικό
αγορητή είναι λίγα. Προτείνουμε να γίνουν πέντε και επτά αντίστοιχα, για την
παρουσίαση μιας ολοκληρωμένης άποψης. Αλλά και να καθορίζεται εξαρχής χρόνος
ομιλίας ανάλογα με τη σοβαρότητα του θέματος.
Άρθρο 13ο, παρ. 8
Η διάρκεια των συνεδριάσεων να
οριστεί σε πέντε ώρες, με δυνατότητα να παραταθεί κατά μία ώρα. Κατανομή χρόνου
συνεδρίασης κατά θέμα δεν μπορεί να γίνει. Είναι αντιλειτουργική η άποψη
κατανομής. Ζητούμενο η ταχύτητα, όχι όμως σε βάρος της ουσίας και της
δημοκρατικής έκφρασης. Κατά την συζήτηση ενός θέματος μπορεί να προκύψουν
στοιχεία που χρειάζονται διεύρυνση της συζήτησης. Αλλά και ο περιορισμός του
χρόνου της προ ημερησίας διατάξεως δεν είναι σωστό να γίνει. Αναφερθήκαμε πιο
πάνω για τη σημασία της. Ανακοινώσεις ή παρεμβάσεις προ ημερησίας διατάξεως να
μπορούν να κάνουν και οι περιφερειακοί σύμβουλοι. Έτσι αναβαθμίζεται ο ρόλος
τους και δημιουργείται κίνητρο για ενεργό συμμετοχή.
Άρθρο 14ο, παρ. 2
Πρέπει να καθορισθεί με ακρίβεια
στη σχετική παράγραφο η έννοια του προσωπικού ζητήματος. Προσωπικό ζήτημα
θεωρείται η μομφή που περιέχει υβριστική εκδήλωση ατομικά εναντίον του
Περιφερειάρχη, Αντιπεριφερειάρχη ή μέλους του Περιφερειακού Συμβουλίου ή η
απόδοση σε ομιλητή διαφορετικής γνώμης από εκείνη που εξέφρασε.
Άρθρο 16ο, παρ. 1
Όπου αναφέρεται ότι οι ερωτήσεις
υποβάλλονται γραπτά και απαντώνται γραπτά εντός δεκαπέντε ημερών εκτός των
συνεδριάσεων του Περιφερειακού Συμβουλίου. Κατά την άποψή μας δεν μπορεί η ερώτηση
να είναι μια εξωδιαδικαστική υπόθεση. Επίσης δεν μπορεί να χάνει την
επικαιρότητά της. Έτσι, πέρα από τις γραπτές ερωτήσεις – απαντήσεις, επίκαιρες
ερωτήσεις να μπορούν να απευθύνονται προ
ημερήσιας διάταξης και να δίνονται απαντήσεις από τον Περιφερειάρχη και τους
Αντιπεριφερειάρχες. Τι νόημα π.χ. έχει να ρωτήσουμε σήμερα κάτι για τις
πλημμύρες και να πάρουμε απάντηση τον Μάιο. Εννοείται ότι αν η ερώτηση περιέχει
οικονομικά μπορεί να επιφυλαχθούν στην απάντηση. Έτσι η συζήτηση έχει ζωντάνια
και αμεσότητα. Οι επερωτήσεις που έχουν τον χαρακτήρα του ελέγχου και του
καταλογισμού ευθυνών είναι λογικό να απαιτούν χρόνο για την απάντηση και
αποδεχόμαστε τη διαδικασία.
Να προστεθεί επίσης ότι «σε
περίπτωση κατάθεσης μεγάλου αριθμού ερωτήσεων και επερωτήσεων, ο Πρόεδρος του
Περιφερειακού Συμβουλίου μπορεί να ορίσει ειδική συνεδρίαση συζήτησης
ερωτήσεων, επερωτήσεων και αναφορών».
Άρθρο 16ο
Να θεσμοθετηθεί η επίκαιρη
ερώτηση ή η συζήτηση έκτακτου θέματος πριν την ημερήσια διάταξη, εφόσον
προκύπτει έκτακτο γεγονός.
Άρθρο 16ο, παρ. 6 και 7
Κατάθεση εγγράφων. Να ταχθούν
ημερομηνίες εντός των οποίων θα πρέπει να παρέχονται τα αντίγραφα στον αιτούντα
σύμβουλο.
Άρθρο 19ο
Η αληθής έννοια της παρ.1 του
άρθρου 164 περί θεματικών επιτροπών είναι ότι συγκροτούνται δύο επιτροπές στις
οποίες μεταβιβάζονται αρμοδιότητες (και αποφασιστικές) σε ένα από τα βασικά
πεδία αρμοδιοτήτων που ορίζει ο Καλλικράτης, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και
τις ιδιαιτερότητες της οικείας περιφέρειας.
Γίνεται φανερό επομένως ότι δεν
μπορεί να μεταβιβάσει όλους τους τομείς δράσης σε αυτές τις επιτροπές όπως
έγινε με την πρόσφατη απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου.
Για να καλυφθεί η ανάγκη για την
επεξεργασία θεμάτων απ’ όλο το φάσμα των αρμοδιοτήτων προτείνουμε τη συγκρότηση
γνωμοδοτικών επιτροπών ή ομάδων εργασίας όπως άλλωστε προβλέπεται και στην
παρ.5 του άρθρου 164.
Ιδιαίτερα τονίζουμε την ανάγκη
συγκρότησης ομάδας εργασίας που θα ασχολείται με ευρωπαϊκά θέματα και
προγράμματα περιφερειακού ενδιαφέροντος.
Οι ομάδες θα στελεχώνονται από μέλη
όλων των παρατάξεων που μπορεί και να μην είναι περιφερειακοί σύμβουλοι.
Άρθρο 20ο, παρ. 7
Για τη διευκόλυνση της
λειτουργίας των παρατάξεων. Εκτός από την λειτουργία γραφείου σε επίπεδο
Περιφέρειας, είναι αναγκαίο και σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας να παραχωρείται στους συμβούλους των
περιφερειακών παρατάξεων κατάλληλα εξοπλισμένος χώρος και γραμματειακή
υποστήριξη.
Άρθρο 21ο, παρ. 3
Για τον απολογισμό πεπραγμένων.
Δεν προβλέπονται τοποθετήσεις των περιφερειακών συμβούλων. Ας μην τους μετατρέπουμε
σε παθητικούς θεατές – ακροατές. Είναι αναγκαία η αναβάθμιση του ρόλου τους.
Άρθρο 21ο, παρ. 4
Για τον Συμπαραστάτη του Πολίτη.
Δεν έγινε κατανοητός ο ρόλος και η σημασία αυτού του θεσμού. Ότι δεν πρόκειται
για τον συμπαραστάτη του Περιφερειάρχη ή του Δημάρχου αλλά του Πολίτη. Πρέπει
να προηγηθούν συγκλίσεις και συνεννοήσεις για να επιτευχθεί η επιλογή προσώπου
κοινής αποδοχής.







